20e eeuw

Voor meer licht in zijn atelier liet Charles van Wijk het raam vergroten.

De eerste jaren van de 20e eeuw heeft de regentenkamer gefungeerd als werkruimte voor de beeldhouwer Charles van Wijk (1875-1917). Om verzekerd te zijn van voldoende daglicht liet hij in de noordelijke muur van de eerste verdieping het raamoppervlak drastisch uitbreiden.

De jong gestorven Van Wijk stond te boek als een ambachtelijk kunstenaar. Benevens het beeldhouwen in steen was hij van huis uit het bronsgieten machtig. Zijn figuren ontleende hij aan het boerenbestaan of zocht hij in de vissersdorpen.

Naast het uitbeelden van het volkse leven wist hij tal van opdrachten voor monumenten te verwerven. In 1916 vond in Den Haag de onthulling plaats van een gedenkteken ter ere van de schilderbroers Jacob en Willem Maris. Pikant detail: Van Wijk was getrouwd met Anna Maris, de dochter van Jacob.

Willem van Konijnenburg was in 1907 de volgende kunstenaar die de regentenkamer in bezit nam als atelierruimte. Tal van leerlingen uit bemiddelde families heeft van Konijnenburg daar lesgegeven, waaronder de later zo gewaardeerde illustratrice Rie Cramer. Koningin Wilhelmina heeft hij niet alleen in de schilderkunst onderricht, hij heeft tevens haar beeltenis ontworpen voor postzegeluitgaven in 1923 en 1940. W.A. Konijnenburg is als mens en kunstenaar niet in een paar woorden te vangen. Hij was elitair, een dandy en zelfbenoemd filosoof die zich geroepen voelde om de essentie van de Schoonheid aan kunstbroeders uit te leggen. Om uiteindelijk aan het einde van zijn leven een verkeerde keuze te maken door lid te worden van de Kulturkammer.

Regentenkamer Knijnenburg

Konijnenburgs artistieke werk is omvangrijk en gevarieerd. Hij tekende spotprenten, ontwierp affiches en beschilderde de beglazing in het koor van de Nieuwe Kerk in Delft. Voor alles was hij schilder. Met het lege vlak boven de schouw, ontstaan door uitleen van het oorspronkelijke schilderij van Van Immenraedt, wist hij wel raad. Hij vulde de leemte met een groot doek van eigen hand.

regentenkamer hofje van nieuwkoop

Van Konijnenburg plaatste een schilderij van eigen hand boven de schouw.

Van Konijnenburg stierf in 1943. Zijn weduwe sloot de deur van de regentenkamer en liet uit piëteit de gehele inboedel meer dan twintig jaar onberoerd. Pas na haar dood zou Konijnenburgs atelier ontruimd worden.

Een markante bewoonster van het hofje was Annie Borst-Pauwels. Zo’n goede 25 jaar, tot haar overlijden in 1999, heeft zij zich betrokken getoond bij het wel en wee van het hofje. Vooral de tuin had haar volle aandacht. In één van de tuinvakken kweekte zij met overgave kruiden, die ze ruimhartig uitdeelde aan diegenen die ze nodig dachten te hebben voor de keuken of bestrijding van kwalen. Jaarlijks organiseerde zij een verkooptentoonstelling van gratis verkregen werk van collega-kunstenaars. De opbrengst kwam ten goede aan het onderhoud van de tuin. Annie Borst-Pauwels had in Den Haag en Parijs een gedegen kunstopleiding genoten en had les gehad van o.a. Paul Citroen. Haar productiviteit lag hoog. Zij maakte ‘aan de lopende band’ schilderijen, tekeningen, aquarellen en pastels. Dieren, bloemen en poppen waren haar favoriete onderwerpen. Haar specialiteit was het portretteren van kinderen.

regentenkamer hofje van nieuwkoop

Annie Borst-Pauwels legde het krakersleven in pastel vast (1979).

Toen een deel van het hofje van 1979 tot januari 1981 was gekraakt legde zij het vrolijke anarchistische leven van haar jeugdige overburen liefdevol vast in pastel. Bij testament liet zij haar niet-verkochte werk na aan het hofje waar zij een kwart eeuw met plezier heeft gewoond. Tijdens Open  Monumentendag 2015 konden de bewoners en bezoekers voor een schijntje een werk van Borst-Pauwels kopen. Wie geïnteresseerd is in haar werk, gelieve contact op te nemen met de secretaris van het bestuur.


De Regentenkamer, gevestigd in een voormalig kerkgebouw, is een eigenwijs Haags podium voor jazz en theaterkunst, waar ook nog eigentijdse beeldende kunstenaars hun werk vertonen. De naam van dit kleinschalige culturele initiatief is ontleend aan… jazeker, de regentenzaal van het Hofje van Nieuwkoop. Want daar is het allemaal begonnen in de jaren negentig van de vorige eeuw.

regentenkamer hofje van nieuwkoop

Thea van Loon in de Regentenkamer.

Ondanks het feit dat de regentenzaal dienst heeft gedaan als vergaderplek van de regenten, er een kapel is gevestigd, er geestelijken hebben gewoond, heeft dit vertrek altijd iets frivools en ondeugends behouden. Ooit bestemd als speelhuys zat kunst, spel en vermaak in de genen van het gebouw ingebakken. De schilders van Pulchri Studio hebben er getekend naar model, zij hebben een kastelein aangesteld en het feesten tot kunst verheven. In de zeven en een half jaar dat de regentenzaal officieel Regentenkamer theater & foyer heette heeft er een scala van culturele activiteiten plaatsgehad. Andrei Serban trad op met zijn Roemeens ensemble, het Haags blazersensemble bracht klassieke muziek ten gehore en ‘tante Lien’ opende een Indië-manifestatie. Drijvende kracht achter dit gevarieerde aanbod, waar jazz een toonaangevende plaats innam, was Thea van Loon.

regentenkamer Theo Vankan

Schilderij van Theo Vankan.

Theo Vankan, echtgenoot van Mabel Bouscholte, behoorde tot de derde generatie van Haagse constructivisten. Hij was lid van de groep van 34 constructivisten die voortbouwden op het werk van hun geometrisch abstract werkende voorgangers. Rond 1960 duidde hij zijn werk aan met de term ‘cube art’. Later ging hij experimenteren met kunststof dozen, die hij beschilderde. Met het klimmen der jaren versoberde zijn oeuvre. Vankan is voorzitter van Pulchri Studio geweest. Hij stierf in 2008.