De grote restauratie (1970-1983)

restauratie

Sloop van het achterste gedeelte van het Hofje van Nieuwkoop
(foto ca. 1978).

In 1961 bestond het hofje 300 jaar. Tijd om de zaken eens op een rij te zetten, zo vonden de regenten. Het hofje kreeg de moderne juridische vorm van een stichting en het besef drong door dat er ook aan de bouwkundige staat dringend iets moest gebeuren. Gewoon regulier onderhoud was niet meer voldoende om het verval een halt toe te roepen. Het middenterrein was een onooglijk grasveld met losliggende stenen als pad. De huisjes schoten ernstig tekort qua wooncomfort en het regentenhuis schreeuwde om herstelwerkzaamheden. Wilde men het hofje voor de toekomst behouden dan was er maar één weg te gaan: een grondige en grootscheepse restauratie.

De opdracht werd gegund aan Architectenbureau J. Mehrtens BV. Vijf jaar dacht men voor de in fasen uit te voeren restauratie nodig te hebben. Het werden er dertien. Het beeld dat men voor ogen had, was het oorspronkelijke ontwerp van Pieter Post. Oude prenten en
schilderijen van kunstenaars als Johannes Bosboom werden bestudeerd om het verleden terug te halen.

restauratie hofje van nieuwkoop

Slopen en wederopbouw namen 13 jaar in beslag
(foto ca. 1978).

De 19e-eeuwse aanbouw van architect Liefland wachtte de sloperskogel en de noordelijke vleugel aan weerskanten van het regentenhuis beleefde zijn wederopbouw. Van buiten kregen de huisjes kruisvensters met luiken naar 17e-eeuws model. Het interieur en de sanitaire voorzieningen werd binnen de randvoorwaarden van monumentenzorg aangepast aan de eisen van de moderne tijd.

In de blindnissen in de buitenmuur aan de Warmoezierstraat plaatste men ramen ter voorkoming van vochtproblemen. Het hofje werd, heel vooruitstrevend toen, op de stadsverwarming aangesloten. De tuin werd in zijn oude luister hersteld, waarbij de pomp verhuisde van de marge naar het midden van het meetkundig lijnenspel.
De regentenkamer kreeg een nieuw eikenhouten plafond.

restauratie Hofje van Nieuwkoop

Krakers betogen tegen drie jaar leegstand (foto 1979 Haags Gemeentearchief).

 

Een renovatie van deze omvang gaat nimmer van een leien dakje. Er kunnen zich onverwachte problemen voordoen bij de bouw, de financiering en subsidiëring stokt, of maatschappelijke ontwikkelingen keren zich tegen het project. Zo kraakten jongeren van het Comité Jongerenhuisvesting in september 1979 een twintigtal woningen. Deze ‘alternatieve sien’ gaf een nieuwe dimensie aan het hofjesleven. Het architectenbureau en de aannemer spanden een kort geding aan tegen de krakers die op bevel van de rechter januari 1981 het hofje dienden te verlaten. De restauratie kon worden voortgezet en beleefde haar afronding in 1983. Rijksmonument 18080 was klaar voor de toekomst.